Kwalitatief schoolplein
De kwaliteit van een schoolplein is volgens het Kompan Play Institute afhankelijk van vier waarden, nl.: gebruikswaarde, belevingswaarde, toe-eigeningswaarde en attractiewaarde.
Gebruikswaarde
De gebruikswaarde van een omgeving toont de waarde die een omgeving voor de gebruiker, gelet op het gebruik dat hij ervan maakt, vertegenwoordigt. De gebruikswaarde van een standaard schoolplein kan daardoor verschillen van de gebruikswaarde van een ander schoolplein. Hierbij is de gebruikswaarde afhankelijk van de toegankelijkheid, de ontsluiting (afstand tot het plein) en de bereikbaarheid van het plein.
Wanneer de toegang tot het plein verleend wordt, de afstand tot het plein klein is en het plein goed te bereiken is, kan optimaal gebruik gemaakt worden van het plein. Wanneer de mogelijkheid geboden wordt om een omgeving optimaal te benutten, kunnen ervaringen worden opgedaan. De inrichting van de omgeving bepaalt hierbij op welke manier de omgeving gebruikt kan worden en dus op welke manier ervaringen kunnen worden opgedaan. Met andere woorden bepaalt de inrichting van het plein in hoeverre er evenwichtig, sociaal, fysiek en cognitief gespeeld kan worden.
Belevingswaarde
De belevingswaarde van een omgeving heeft betrekking op de mate waarin de gebruiker het gebruik van die omgeving als kwalitatief beleeft. Het beleven van een omgeving als kwalitatief gaat gepaard met de leefwereld van de gebruiker. De leefwereld van een volwassene is verschillend van de leefwereld van een kind. Ook tussen de kinderen onderling moet rekening gehouden worden met verschillen in het beleven van de wereld. Kinderen van verschillende leeftijden, jongens en meisjes, hebben verschillende interesses en beleven de wereld op een andere manier.
Om de belevingswaarde van kinderen (en volwassenen) te achterhalen wordt gekeken hoe zij de omgeving waarnemen en waarderen, en welke emoties en associaties deze omgeving bij hen oproept.
Toe-eigeningswaarde
De toe-eigeningswaarde van een omgeving staat in relatie tot de betrokkenheid bij de omgeving. Wanneer men zich betrokken voelt bij een omgeving, zal een omgeving eerder aan zichzelf toegeëigend worden. Wanneer men zich weinig tot niet betrokken voelt bij een omgeving, zal de omgeving eerder aan een ander dan zichzelf toegeëigend worden.
Attractiewaarde
De attractiewaarde van een omgeving behelst de aantrekkingskracht die een omgeving op een persoon heeft. Een schoolplein is voor veel kinderen een buiten omgeving waar zij contact kunnen leggen met hun klasgenoten. Het spelen op een plein moet verschillende mogelijkheden bieden waardoor kinderen zich aangetrokken voelen tot het plein. Het schoolplein moet speelgedrag uitdagen (!) dat leuk is, actief is, spontaan is, zelf-geïnitieerd is, uitdagend is en gelinkt is aan leren en ontwikkeling van het kind. Kortom het schoolplein is het ‘podium’ waar kinderen spontaan en vrij kunnen ‘acteren’.
Literatuurlijst en bronnen
- Fich Jespersen, J. (2006), publisher: Kompan Play Institute, ‘Play for Health – a better life through play’.
- Gemeente Rotterdam, De Graauw, C. e.a. (projectleider) 2009, Verandering van speelgedrag.
- Malone, K.; Tranter, P., (2003) ‘Children’s Environmental Learning and the Use, Design and Management of Schoolgrounds’.
- White, R.; Stoecklin, V.L. (1998) ‘Outdoor Play & Learning Environments: Returning tot Nature’.
- Speelgedrag
- Effecten van sport en bewegen op school
- De taalontwikkelende speeltuin
- Spel-Integratie van minder-valide kinderen
- Sport en spelactiviteiten voor inactieve bovenbouwleerlingen
- Internationale buitenspeel-enquete
- Kompan Play Institute (KPI)
- Speelbrein principes
- Spelen voor verschillende leeftijdsgroepen
